Artikel
Geschreven door Eric Van den Broele
Posted on 25/04/2016

Startersatlas 2016: over cijfers en maatschappelijke evoluties

426 keer gelezen

Startende ondernemers zijn essentieel voor een economie. Het jonge bloed vormt een potentieel waaruit mettertijd heel wat nieuwe slagkracht kan ontstaan. Tienduizenden mensen creëren op die manier hun eigen werkgelegenheid, sommigen op termijn ook voor anderen. Bijna 10% van de starters heeft personeel in dienst binnen het jaar.

Starters vormen vaak een bron voor innovatie en vernieuwing. Ze zijn vaak verfrissend en steeds uiterst gemotiveerd. Na de crisisjaren zien we met betrekking tot 2015 een nieuwe boost. Nooit eerder werden er zo veel nieuwe bedrijven opgericht (82.571). Een eerste verwerking van de gegevens met betrekking tot het eerste kwartaal 2016 is zelfs ronduit spectaculair. Nu al zien we ten opzichte van het eerste kwartaal 2015 een stijging met bijna 6,5%, terwijl die cijfers eigenlijk nog verder –positief – moeten bijgesteld worden.

Download de volledige studie:

Startersatlas 2016

Verklarende factoren

Er beweegt behoorlijk wat. Daar waar in 2015 de stijging van het aantal starters zich enkel in Vlaanderen situeerde, breidt de stijgende tendens zich uit over de drie gewesten. Het gaat dus de goede richting uit. De stijging enkel verklaren vanuit een verbeterde economische conjunctuur en een sterk toegenomen optimisme lijkt mij echter nogal kort door de bocht.

Uiteraard zal het zich herstellende vertrouwen nogal wat mensen ertoe aanzetten hun crisisangst te overwinnen en hun startwens nu te realiseren. Maar de crisis heeft wel degelijk nog steeds naweeën: heel wat werknemers, in dit geval kaderleden in het bijzonder werden uitgerangeerd. Die zie je nu vaak de sprong maken naar zelfstandige consulting en stellen op die manier hun ervaring ter beschikking. Voor sommigen is dit werkelijk een sprong, de crisis was een inspirerende katalysator. Voor anderen – die uiteindelijk vooral het bedrijf consulteren waar ze vandaan komen – kan je eerder een soort legale schijnzelfstandigheid vermoeden.

Veel startende ondernemers binnen de transportsector

De starterspopulatie analyseren leert ook iets over maatschappelijke evoluties en tendensen.

 Zo bijvoorbeeld de op het eerste zicht bijna ongeloofwaardige stijging van het aantal starters binnen de transportsector. Terwijl net die sector toch op zijn minst problematisch is (denken we onder meer aan de recent ingevoerde kilometerheffing en de bikkelharde buitenlandse concurrentie). In werkelijkheid zien we een belangrijke toename van starters die ‘vervoer doen voor rekening van derden’. Dit staat in nauwe relatie met de booming business van de webshops, waarbij vele voertuigen nodig zijn om binnen de 24 uur te leveren. Vraag is dan of ons wegennet een dergelijke evolutie aankan, of onze steden met dergelijk toenemend klein transport niet nog dichter bij het absolute verkeers- en milieu-infarct aanleunen? Op iets langere termijn kan je je vragen stellen bij de economische leefbaarheid van die ontwikkeling. Ik begrijp dat net die e-shops volop met drones experimenteren …

Verwonderlijk aantal starters in de horeca

Even verwonderlijk is het hoge aantal starters binnen de horeca. In werkelijkheid zie ik hier vooral de kleine snackbar die inderdaad steeds vaker in het stedelijk straatbeeld opduikt (en soms even snel weer wordt vervangen door een andere). Hoe zit het hier met marktcongestie?

Of wat te denken van het toenemende aantal Schoonheidverzog(st)ers: zeg maar de nagel en beautyshops? Uiting van meer aandacht voor het welzijn, maar ook de bevestiging dat we ons steeds meer spiegelen aan de – onwerkelijke – ideaalbeelden die ons worden voorgekauwd? Werkelijke uiting van een twijfelachtige maatschappelijke tendens, kleine bijverdienstes, … ?

Heel wat ‘starters’ ook binnen de medische wereld. Hier zie je vooral de tendens waarbij bijvoorbeeld dokters, zelfstandige verplegers, kinesisten, … hun krachten bundelen in coöperatieve samenwerkingsverbanden (de CommV’s nemen toe met 13%). Het lijkt mij dat de patiënt er wel bij vaart. Zo zie ik dat de kinesist waar ik beroep op doe die sprong heeft gemaakt. Het resultaat: een schitterend kabinet die een breed gamma aan disciplines aanbiedt en uiterst professioneel wordt gerund.

Effect liquidatiebonus getemperd

Je ziet ook dat het effect van de liquidatiebonus tempert. Daar waar we de afgelopen jaren een sterke toename zagen van bedrijven die in ons land actief zijn, maar hun zetel in het buitenland oprichten, lijkt die tendens nu getemperd.

De cijfers vernietigen of nuanceren ook een mythe waarbij men ervan uitgaat dat de starterspopulatie voor een belangrijk deel uit onvoorbereide cowboys bestaat. Die mythe wordt gevoed door de vaststelling dat een belangrijk deel van de faillissementsuitspraken betrekking heeft op jonge ondernemingen. Logisch want een kleine helft van ons actieve ondernemerslandschap bestaat uit jongere bedrijven. En ja, 30% van de starters overleeft de eerste vijf jaar niet.

Maar van de grote meerderheid (70%) die wel overleeft, kunnen we in 78% van de gevallen enkel maar vaststellen dat ze in uitstekende gezondheid verkeren. Een cijfer dat net iets hoger ligt dan dat van de volledige bedrijvenpopulatie. Sommigen zullen klein, maar standvastig blijven. Anderen vormen de kern voor een boost van onze maatschappij richting toekomst.