Artikel
Geschreven door Brenda Lioris
Posted on 10/10/2018

Richtlijnen voor vennootschappen over hun uiteindelijke begunstigden aan het UBO-register

322 keer gelezen

Een KB van 30 juli 2018 bevat de werkingsmodaliteiten van het ‘centraal register van de uiteindelijke begunstigden’ (het Ultimate Beneficial Owner-register, afgekort UBO-register). Het KB treedt in werking op 31 oktober 2018.

Het UBO-register zal alle informatie bevatten die vennootschappen, andere juridische entiteiten en trusts over hun uiteindelijke begunstigden zelf (verplicht) hebben ingezameld. De Administratie van de Thesaurie van de FOD Financiën zal het UBO-register beheren.

De oprichting van dit register en de precieze identificatie van de uiteindelijke begunstigden van juridische entiteiten garandeert de transparantie van de eigendomsstructuren. Zo kan België efficiënter de strijd kan aangaan tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering.

Het UBO-register komt tegemoet aan de aanbevelingen 24 en 25 van de Financiële Actiegroep (FAG). Het KB van 30 juli 2018 zet een deel van zowel de vierde als de vijfde antiwitwasrichtlijn om in Belgisch recht.

De vierde antiwitwasrichtlijn

Via de vierde antiwitwasrichtlijn worden vennootschappen en andere juridische entiteiten verplicht om toereikende, accurate en actuele informatie over hun uiteindelijke begunstigden bij te houden. Inclusief detailgegevens over hun economische belangen.

De lidstaten moeten deze informatie bijhouden in een centraal register van uiteindelijk begunstigden (het UBO-register). In België zal dus de Administratie van de Thesaurie het UBO-register opzetten en beheren.

De vijfde antiwitwasrichtlijn

De vijfde antiwitwasrichtlijn (richtlijn (EU) 2018/843 van 30 mei 2018) bracht een resem wijzigingen aan in de vierde antiwitwasrichtlijn (richtlijn (EU) nr. 2015/849 van 20 mei 2015). Deze laatste werd in Belgisch recht omgezet door de wet van 18 september 2017 (antiwitwaswet).

Tot de belangrijkste wijzigingen die de vijfde antiwitwasrichtlijn heeft ingevoerd, behoren onder meer:

  • de uitbreiding van de lijst van personen met meldingsplicht, met bv. iedere persoon die zich ertoe verbindt als voornaamste bedrijfs- of beroepsactiviteit (rechtstreeks of via andere met hem gelieerde personen) materiële hulp, bijstand of advies op belastinggebied te verlenen, handelaars in kunstwerken, enz.;
  • de versterking van de rol van het UBO-register en de uitbreiding van de toegang tot dit register. De lidstaten moeten tegen uiterlijk 10 januari 2020 hun registers van uiteindelijk begunstigden van vennootschappen en andere juridische entiteiten opzetten. En ze krijgen tot uiterlijk 10 maart 2020 de tijd om hun registers van uiteindelijk begunstigden van trusts en soortgelijke juridische constructies op te zetten;
  • het feit dat de lidstaten, naast anonieme rekeningen en spaarboekjes nu ook anonieme kluizen moeten verbieden.

De lidstaten krijgen tot 10 januari 2020 de tijd om de vijfde antiwitwasrichtlijn om te zetten in hun nationaal recht.

Mededeling van informatie aan het UBO-register

Het KB van 30 juli 2018 (art. 3) somt de informatie op die een vennootschap, een vzw, een internationale vzw of een stichting over elk van hun uiteindelijke begunstigden aan het UBO-register zal moeten meedelen.

Hierdoor kunnen de uiteindelijke begunstigden van vennootschappen nauwkeurig geïdentificeerd worden. Vennootschappen moeten onder meer:

  • de nationaliteit(en), het land van verblijf en het volledige verblijfadres van de uiteindelijke begunstigden meedelen;
  • meedelen of hun uiteindelijke begunstigden rechtstreeks of onrechtstreeks een toereikend percentage van de stemrechten of van het eigendomsbelang in de vennootschap houden, met inbegrip van aandelen aan toonder;
  • meedelen of hun uiteindelijke begunstigden door andere middelen de controle over de vennootschap uitoefenen, enz.

De Minister van Financiën is bevoegd voor de technische modaliteiten met betrekking tot de overdracht, de registratie en de bewaring van deze informatie.

De personen met informatieplicht moeten de informatie in het UBO-register minstens jaarlijks bijwerken.

Toegang tot het UBO-register

De gegevens over de uiteindelijk begunstigden van vennootschappen in het UBO-register zijn toegankelijk voor de bevoegde autoriteiten, de onderworpen entiteiten in het kader van de nakoming van hun verplichtingen inzake waakzaamheid ten aanzien van de cliënten en elke burger.

Het KB van 30 juli 2018 bevat ook de procedure voor toegang tot de informatie over de uiteindelijke begunstigden van vennootschappen in het UBO-register voor de burgers (art. 9, KB van 30 juli 2018). Deze info is enkel opvraagbaar op basis van het KBO-nummer of naam van de onderneming.

Wie toegang wil tot het UBO-register zal een administratieve kost moeten betalen (op uitzondering van de controleautoriteiten). De minister van Financiën legt het bedrag en de betalingsmodaliteiten van deze kosten vast.

De Administratie van de Thesaurie ziet erop toe dat de raadpleging van de gegevens van het register gebeurt zonder dat de betrokkenen daarvan worden verwittigd. En ze ziet er ook op toe dat elke raadpleging wordt geregistreerd en bewaard gedurende 10 jaar.

Afwijking

De Administratie van de Thesaurie kan op verzoek van een uiteindelijke begunstigde die in het register is opgenomen, de toegang van bepaalde personen en organisaties beperken tot alle of een gedeelte van de informatie die beschikbaar is (art. 16, KB van 30 juli 2018).

De Administratie van de Thesaurie kan per geval, en na een gedetailleerde analyse van het uitzonderlijke karakter van de omstandigheden, gebruikmaken van het prerogatief dat haar werd toegekend. Ze heeft dus het voorrecht gekregen om dit te beoordelen en de toegang tot de informatie te beperken. De betrokken uiteindelijke begunstigde moet dan wel aantonen dat de toegang gelijk staat met:

  • Blootstelling aan een onevenredig risico
  • Een risico op fraude
  • Ontvoering
  • Chantage of afpersing
  • Pesterijen
  • Geweld of intimidatie

Of, als de uiteindelijke begunstigde minderjarig of handelingsonbekwaam is.

De Administratie van de Thesaurie publiceert elk jaar een verslag met het aantal verleende afwijkingen en de reden ervan. Ze deelt dit verslag vervolgens met de Europese Commissie.

Controle en sancties

De Administratie van de Thesaurie controleert de gegevens die in het UBO-register zijn opgenomen. Ze gaat na of de vennootschappen, vzw’s, internationale vzw’s, stichtingen en trusts de verplichtingen van de antiwitwaswet en het KB van 30 juli 2018 naleven.

Verder doet de administratie het nodige om de informatie uit het register te bevestigen, te verbeteren of te verduidelijken.

Informatieplichtige vennootschappen, organisaties en trusts die hun wettelijke verplichtingen niet naleven, riskeren een administratieve geldboete die varieert tussen 250 euro en 50.000 euro (art. 132, § 6, antiwitwaswet; art. 18, KB van 30 juli 2018).

Verwerking van persoonsgegevens

De Administratie van de Thesaurie wordt aangesteld als verantwoordelijke instelling voor de verwerking van het register in de zin van artikel 1, § 4 van de privacywet.

De informatieplichtigen zijn zelf verantwoordelijk voor de verwerkingen van de persoonsgegevens die ze verrichten om te voldoen aan de verplichtingen die op hen rusten krachtens de wet en het KB van 30 juli 2018.

De begunstigden moeten op een duurzame drager geïnformeerd worden over de verschillende kenmerken van het UBO-register en over de rechten en plichten die hiermee gepaard gaan. Zowel voor de informatieplichtigen als voor de uiteindelijke begunstigden zelf.

De Administratie van de Thesaurie zal de personen inlichten die als uiteindelijke begunstigden in het register zijn ingeschreven en hen de informatie zal bezorgen die daarin op hun naam is vermeld. In de praktijk zal deze communicatie op geautomatiseerde wijze gebeuren (via de MyMinfin-applicatie voor diegenen die geregistreerd zijn via hun rijksregister- of bisnummer of via mail in de andere gevallen).

Bewaring gegevens

De informatie in het UBO-register wordt gedurende tien jaar bewaard. Vanaf de dag van het verlies van de rechtspersoonlijkheid van de informatieplichtige of de definitieve stopzetting van zijn activiteiten.

Bron: Koninklijk besluit van 30 juli 2018 betreffende de werkingsmodaliteiten van het UBO-register, BS 14 augustus 2018.