Artikel
Geschreven door Eric Van den Broele
Posted on 23/10/2017

Faillissementsrisico inschatten? Kijk verder dan de jaarbalans!

436 keer gelezen

Welke klanten vormen een bedreiging en kunnen op korte termijn failliet gaan? Het is een vraag waar elk bedrijf mee worstelt. Uit studies blijkt al langer dat de klassieke balansanalyse niet volstaat om het faillissementsrisico correct in te schatten. Criteria zoals liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit zijn géén goede voorspellers van een nakende financiële ondergang.

Bedrijfsleiders die een beeld willen krijgen van de financiële gezondheid van hun klanten, kijken meestal naar de laatst gepubliceerde jaarbalans. De signalen die ze uit die cijfers halen, zeggen echter maar weinig over het risico op faillissement. Dat blijkt zwart op wit uit de Gezondheidsbarometer van de Belgische Ondernemingen.

In deze jaarlijkse studie, ontwikkeld door Graydon en de Unie der Rechters in Handelszaken van België (URHB), worden alle gegevens over Belgische faillissementen verzameld en doorgelicht. In totaal werden 13 knipperlichten of alarmwaarden onderzocht. Voor elk knipperlicht wordt berekend wat de procentuele kans is dat het bedrijf binnen het jaar failliet gaat.

Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit

Liquiditeit – 1 op 43

Een goed voorbeeld van zo'n knipperlicht is de liquiditeit. Stel dat je niet wil samenwerken met klanten die een liquiditeit hebben van 0,5 of minder. Dit lijkt logisch. Het wil immers zeggen dat het bedrijf twee keer meer schulden heeft dan inkomsten op korte termijn. Wat blijkt echter uit de studie? Van de 43 bedrijven die volgens hun laatste jaarrekening met dit probleem zaten, is er maar één effectief failliet gegaan in 2016. Dus als je dit criterium gebruikt om klanten te filteren, dan laat je heel wat winstkansen liggen. In 42 op de 43 gevallen gooi je potentiële omzet weg.

Solvabiliteit – 1 op 35

Een ander veel gebruikt criterium is de solvabiliteit. In de studie wordt gekeken naar het knipperlicht 'solvabiliteit kleiner dan nul'. Dit zijn bedrijven met een negatief eigen vermogen, die dringend nood hebben aan vers kapitaal. Verrassend genoeg is slechts één op 35 bedrijven met dit kenmerk over de kop gegaan in 2016.

Rentabiliteit – 1 op 49

Wat met het criterium van de rentabiliteit? Winst is de motor voor een gezonde groei. Een bedrijf dat geen winst maakt, zal vroeg of laat zinken. Maar wat zegt het onderzoek? Het knipperlicht wordt geactiveerd als een bedrijf twee boekjaren na elkaar verlies noteert voor zowel het bedrijfsresultaat als het nettoresultaat. In 2016 zat 7,8% van de Belgische vennootschappen in dit lekke schuitje. Toch leidde dit niet noodzakelijk naar een schipbreuk. Want slechts één op 49 vennootschappen in deze groep werd failliet verklaard.

Verfijnde scoremodellen

Het is duidelijk dat die ruwe financiële parameters weinig voorspellende waarde hebben. De jaarrekening alleen vertelt niet de volledige waarheid.

Om de reële financiële risico's te berekenen heb je meer verfijnde instrumenten nodig. Instrumenten die rekening houden met zowel financiële als niet-financiële parameters. Zoals de multiscore en andere scoremodellen die Graydon ontwikkelde (zie ook: de belangrijkste scores in een bedrijfsrapport). Bovendien is het nooit een goed idee om je te laten leiden door één geïsoleerd signaal. De Graydon modellen werken dan ook altijd met combinaties van verschillende signalen, waarbij elk signaal een gewogen waarde krijgt. Deze scoremodellen zijn het resultaat van jarenlange research en data-mining. Bovendien worden ze continu getest en aangepast aan de dynamische, economische realiteit.

Verder lezen?

Gezondheidsbarometer van de Belgische Ondernemingen 2016