Artikel
Geschreven door Sven Persoone
Posted on 24/05/2019

Activa ontvreemden is ook een vorm van fraude

283 keer gelezen

Ondernemingen krijgen geregeld te maken met activa die ontvreemd worden. Ook dat is een vorm van fraude. Het is vaak de bedrijfsrevisor die zulke misdrijven op het spoor komt. Een reeks specifieke factoren en indicatoren, zoals bijvoorbeeld een uitgesproken ontevredenheid bij het personeel, versterkt bij een controle zijn alertheid.

Er bestaan geen waterdichte maatregelen om activafraude tegen te gaan. Elke onderneming loopt het risico dat het er vroeg of laat mee te maken krijgt. Al zijn er wel bepaalde factoren die de kans verhogen dat het zich voordoet. De bedrijfsrevisor hanteert ze als indicatoren om deze vorm van fraude op te sporen.

Schulden, frustratie, wrok aan de basis van activafraude

Meestal ligt een diepere oorzaak aan de basis van fraude met activa in een bedrijf. Mogelijk kampt een werknemer met persoonlijke, financiële problemen. Door activa te ontvreemden – en vervolgens te verhandelen – ziet hij een manier om zijn schulden af te lossen.

Een menselijke, emotionele reactie die eveneens vaak de oorzaak blijkt te zijn van zulk gedrag is frustratie. Een werknemer is van mening dat hij onrechtvaardig wordt behandeld door zijn werkgever. Om het onrecht recht te trekken, gaat hij over tot de ontvreemding van activa. Een aangekondigde ontslagronde kan dat bijvoorbeeld al in gang zetten.

Ook een gemiste promotie of een verloningssysteem dat als onrechtvaardig wordt ervaren, kan tot ongenoegen leiden. Of een werknemer is beloond met een bonus, terwijl zijn collega’s die niet kregen. Ook dat zorgt vaak voor wrok, die op zijn beurt tot activafraude kan leiden.

Gelegenheden die de deur op een kier zetten voor fraudeurs

Bepaalde situaties of omstandigheden binnen een onderneming kunnen fraudeurs in de verleiding brengen om een poging te wagen. Gaat het om met grote sommen cash geld of heeft het bedrijf een enorme voorraad aan kleine artikelen met een hoge waarde? Onder het mom van een telfout, wat natuurlijk een menselijk vergissing is, gebeurt het wel eens dat artikelen ontvreemd worden. Ook activa die makkelijk door te verkopen zijn, zetten sommige werknemers ertoe aan om hun slag te slaan.

Werkt een onderneming met onkostennota’s of heeft het afgelegen vestigingen die de controle bemoeilijken? Dan kan het gebeuren dat het vertrouwen van de werkgever misbruikt wordt. Wie is immers in staat om de ingebrachte kosten na te gaan? Was deze werknemer wel degelijk vijf dagen aan de slag in de buitenlandse vestiging? Of was hij er slechts halve dagen en heeft hij de overige tijd doorgebracht met zijn plaatselijke minnares? Het gebeurt echt.

Fraudeurs hervallen geregeld. Een werkgever die zijn sollicitanten grondig screent, weet beter wat voor persoon hij op het punt staat in dienst te nemen. Intern kan daarnaast een systeem van rotatie eveneens vermijden dat een werknemer met activafraude wegkomt.

De toenemende complexiteit van IT-systemen leidt eveneens tot misbruik. Leidinggevenden hebben niet altijd even veel kennis van zaken als een ondergeschikte. Dat maakt het natuurlijk moeilijker om te controleren of deze persoon bijvoorbeeld in staat is om te knoeien met voorraadcijfers.

Lees ook:

Fraude, een sluipend gevaar voor elke onderneming

Mogelijke symptomen van activafraude in een organisatie

Een alerte bedrijfsrevisor zal oog hebben voor de symptomen die kunnen wijzen op activafraude in een onderneming. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat de bedrijfstop er een erg nonchalante houding op nahoudt. Weinig gedetailleerde, forse onkostennota’s die zonder verpinken worden goedgekeurd, kunnen een teken aan de wand zijn.

Houdt een topman er een extravagante levensstijl op na? Heeft hij in het verleden te kampen gehad met een verslavingsproblematiek, bijvoorbeeld een gokverslaving? In combinatie met een zwakke CFO kan dat leiden tot de ontvreemding van middelen.

Een diepgewortelde ontevredenheid onder het personeel maakt de revisor eveneens waakzaam. Als zij zich tekortgedaan voelen, dan kan hen dat aanzetten tot fraude met activa.

Het is meestal ook geen goed teken wanneer een organisatie nauwelijks bereid is om medewerking te verlenen aan een auditor. Voelt hij zich tegengewerkt of is de top nooit beschikbaar om bepaalde documenten te bezorgen of toelichting te geven? Dan kan dat erop wijzen dat mogelijk fraude in het spel is.

Bekijk ook de aftermovie van de Graydon Inspiration Session ‘Fraude: bent u voorbereid of is uw bedrijf het volgende slachtoffer?’