Artikel
Geschreven door Tine Holvoet
Posted on 28/08/2015

Aanzet tot een definitie van het Belgische bedrijfsleven

90 keer gelezen

Over het belang van ondernemerschap is iedereen het eens. Ondernemen – net zoals innovatie – is een ‘consensual topic’, een thema waar niemand ‘tegen’ is. Tenminste als je aan de oppervlakte blijft. Precies dat verzoenende maakt het zo’n prettig thema voor politiek, zowel op Europees als op Vlaams niveau. Het verbindt de partijen. Maar waarom is het precies van belang om het oneens te zijn over wat ondernemerschap is? Het debat moet gevoed worden met tegenstrijdige visies zonder de meest juiste definitie van ‘ondernemen’ te claimen. Elke visie heeft immers een oorsprong. Een startpunt van waaruit sommige cijfers, bedrijfsstructuren en ondernemingsvormen meer naar voor komen dan andere. Precies die fundamenteel verschillende uitgangspunten kunnen het DNA van ondernemen in België in al haar diversiteit onthullen.

Met dit dossier over het ondernemerschap in België geeft Graydon een aanzet tot een tastbare en daardoor erg werkbare definitie van ‘het bedrijf’. Graydon test daarbij verschillende criteria en probeert zo dicht mogelijk te komen tot wat in de volksmond als ‘bedrijf’ begrepen wordt: een organisatie die produceert om handel te drijven met winstoogmerk, failliet kan gaan en btw-plichtig is.

Baanbrekend is de manier waarop Graydon de gegevens uit de Kruispunt Bank van Ondernemingen (KBO) corrigeert via een veelheid aan kanalen. Denk daarbij aan snelle updates via de rechtbanken van Koophandel, maar ook aan het individueel contacteren van bedrijven om hun gegevens te actualiseren. Vandaag is Graydon’s cartografie veel juister dan de informatie die publiek beschikbaar is en ze stuurt in die zin de inzichten van onderzoekers, beleidsmakers en media. Belangrijk daarbij is dat de gebruikers van de database begrijpen waar deze specifieke kijk vandaan komt en door welke bril we de foto van het bedrijvenlandschap lezen.

Meest nauwkeurige database

Graydon’s ambitie om te beschikken over de meest nauwkeurige ondernemingsdatabase is immers ontstaan als randactiviteit. De core blijft risicobeheersing, credit checks, risk & compliance en incasso. Dit heeft bijvoorbeeld de consequentie dat ondernemingen die mogelijk failliet kunnen gaan fundamenteel interessanter zijn voor analyse. VZWs en NGOs zijn traditioneel minder zichtbaar in de conclusies, hoewel ze een grote impact hebben op werkgelegenheid en groei.

De concrete selectie van bedrijven in België doet Graydon aan de hand van uitsluiting van de ondernemingen die niet voldoen aan een aantal criteria. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zogenaamde bedrijven en verenigingen en daarbij wordt genoteerd hoeveel ondernemingen btw-plichtig zijn.

Een begin

Deze eerste publicatie is slechts een begin, het is een uitnodiging tot analyse, tot sectordossiers of focusnummers op bijzondere groepen zoals de vrije beroepers, de starters-BVBAs of COMVs. Dit dossier is zeer volledig wat de eenmanszaken en vennootschappen betreft. De detailpublicatie van de gegevens over de verenigingen kan als een open call voor een volgende round-up begrepen worden aan partners met een interesse in de minder voor de hand liggende groepen.

Welke vragen moeten we ons in de toekomst stellen? Van fundamenteel belang is dat andere onderzoekers, bedrijven en overheden naar de groep ‘overige’ gaat kijken. Naar de groep die buiten de huidige core van de analyse van Graydon valt. Denk daarbij even aan de 20.026 VZWs en 634 internationale VZWs met BTW-plicht die evengoed fundamenteel zijn voor het economische en sociale weefsel, maar nu in mindere mate aan bod komen.

DNA van het Belgische ondernemerschap

We moeten op zoek naar het DNA van het Belgische ondernemerschap en daar spreekt vooral diversiteit. We moeten durven inzoomen op heel verschillende en specifieke verschijningsvormen van ondernemerschap. Rijke verhalen van start-ups, KMO’s en groeibedrijven, maar ook inzichten van social entrepreneurs, micro-ondernemers, peer-to-peer ondernemers, freelancers, ondernemende werknemers in bestaande organisaties kunnen inspireren. Moet je anno 2015 een bedrijf opstarten om van een ondernemende way of life te spreken? Ondernemerschap zelf is in volle transitie en dit zorgt fundamenteel voor verandering in de samenleving. Wat leren KMO’s van freelancers? Hoe implementeren grote bedrijven een start-up-mentaliteit? Wat is de impact van peer-to-peer ondernemers op het sociaal welbevinden in de samenleving?

Oproep aan potentiële partners

Denken over ondernemerschap moet ‘entrepreneurial’ worden. Dit dossier vormt in die zin een open oproep aan potentiële partners die aan de slag gaan met de cijfers en de kijk verbreden met nieuwe inzichten en formats. We moeten gaan voor een eigentijdse kijk op ondernemerschap. De aandacht verschuiven van het ‘normale’ of ‘echte’ bedrijf naar de diverse kwaliteiten en vormen van ondernemen. Alle aspecten van ondernemen, letterlijk de manier waarop individuen en collectieven hun lot fundamenteel in eigen handen nemen, moeten we in de schijnwerper plaatsen.

Diverse verhalen mogen en moeten elkaar tegenspreken, zo krijgen we alleen een beter beeld op de werkelijkheid en daar leren we iets uit.

Evoluties in het bedrijvenlandschap